جستجو
عناوین این صفحه
تبلیغات
هفته نامه آرمان ملی
هفته نامه آرمان ملی
کد خبر: ۱۷۴۹۲۴

تندروها با رحلت هاشمي هم ضربه خوردند

آرمان: آيت‌ا... هاشمي رفت اما تاثيرگذاري او در بسياري از عرصه‌ها به ويژه در سياست و اخلاق به اين زودي از جامعه رخ بر نمي‌بندد و سال‌هاي سال سايه اعتدالي كه هاشمي بر سر ملت گسترانيد نه تنها حذف نمي‌شود بلكه تقويت خواهد شد. اما وضعيت فضاي سياسي درسال‌هاي پس از هاشمي و به ويژه درانتخابات ۹۶ چگونه خواهد بود؟ اين سوالي است كه ذهن بسياري را درگير كرده است. حميدرضا جلايي‌پور جامعه‌شناس به اين سوالات در تالار گفت‌وگوي غدير پاسخ داده است كه در ادامه مي‌خوانيد:

اين روزها فضاي سياسي كشور بيش از همه انتخاباتي است. با توجه به اين موضوع، ارزيابي شما از فضاي سياسي داخل در ماه‌هاي آينده چيست؟ با توجه به اينكه انتخابات رياست‌جمهوري هم در ارديبهشت ماه برگزار خواهد شد.

فضاي سياسي در ايران را بايد هفتگي يا ماهانه تجزيه و تحليل كرد. بارها عنوان كردم بايد بر اساس روندهايي كه فعلا تشخيص داده مي‌شود بايد ارزيابي‌هايي صور ت بگيرد. ارزيابي من از فضاي سياسي بر خلاف برخي است كه بدبين هستند. من اين بدبيني را ندارم و نمي‌توانم اين مشي را داشته باشم. من معتقد به جنبشهاي اجتماعي هستم كه نمونه آن ردصلاحيت مرحوم هاشمي در سال ۹۲ بود، پس از اين اتفاق، يك جنبش اجتماعي در ايران به راه افتاد و در آن جنبش بود كه ائتلاف جواب داد. بايد در نظر داشت كه در سال ۹۲ چندين متغير مهم بود كه يكي از آنها، وحشت مردم از تداوم تحريم‌هاي شوراي امنيت عليه ايران بود. موضوع دوم هم اين بود كه آقاي هاشمي را ناگهان ردصلاحيت كردند و سومين موضوع، ائتلاف بود كه ۹۲ را ساخت. آيت‌ا... هاشمي ۸۲ سال داشت و طبيعي است كه از سن۸۰ سال به بعد، قواي تشخيص و حافظه انسان دچار مشكل مي‌شود. جالب است آقاي هاشمي صبح روز يكشنبه در جلسه مجمع حضور داشت، كارهاي جاري را انجام داد، سرحال بود اما ناگهان درگذشت كه مرگ او موثر است. رخدادهايي كه همه مردم را تحت تاثير قرار دهد بسيار كم هستند يعني بخشي از مردم درباره برخي امور ممكن است تحت تاثير قرار ‌گيرند كه فوت آقاي هاشمي هم يكي از اين موضوعات بود. به لحاظ جمعي تشييع پيكر آقاي هاشمي با همراهي مردم بود و فكر مي‌كنم از لحاظ گسترش، مهم‌ترين تشييع بعد از امام است. اصولگرايان اين حضور را با مراسم‌هاي مشابه خود مقايسه مي‌كنند و متوجه مي‌شوند مردم به شخصيت‌هايي مانند آقاي هاشمي به نحو ديگري اهميت مي‌دهند و او را تنها نمي‌گذارند. آقاي هاشمي در مرگ هم عاقبت به خير شد و در مرگ هم به مردم خدمت كرد. آقاي هاشمي درسال ۸۸ به طرف مردم آمد و اين مسير را تا آخر عمر ادامه داد و درگذشت او تداوم همين مسيراست.

اگر بخواهيد نقش آیت‌ا...هاشمی را در سال‌هاي اخير كنكاشي داشته باشيد، به كدام یک از شاخصه‌هاي ايشان تاكيد مي‌كنيد؟

آیت‌ا... هاشمي كار مهمي كرد. او با مردم همراه شد، به نحوي كه اگر من يا شما شعارهاي اعتراضي مردم را تكرار كنيم آن‌چنان قابل تامل نيست، اما هاشمي با اين جماعت و شعارهاي آنها همراه شد و تا آخرش هم ماند. هاشمي در اين مسير يك بار هم دچار لكنت زبان نشد. به او فشارهاي زيادي آوردند و فتنه‌گر فتنه‌گر كردند اما تاثيري در تصميم آيت‌ا... هاشمي نداشت. اگر به ما فشار بياوردند مهم نيست چرا كه در مراكز قدرت نبوديم اما وضعيت آقاي هاشمي متفاوت بود و آدمها را در قدرت مي‌توان شناخت. يك خاطره هم بگويم. فضاي پس از انتخابات دهم رياست‌جمهوري مناسب نبود، تصميم گرفتيم با دوستان اصلاح‌طلب به ديدار آقاي هاشمي برويم، نكته جالب اين بود كه همان روز كه از ايشان وقت خواستيم درهمان روز وقت دادند به نحوي كه براي من قابل باور نبود و تا زماني كه خودم وارد اتاق نشدم و آيت‌ا... هاشمي را نديدم باور نمي‌كردم. بالاخره نشستيم و صحبت كرديم كه آقاي هاشمي خيلي محكم بود؛ خيلي محكم صحبت مي‌كرد و به ما روحيه مي‌داد و مي‌گفت سفت و محكم باشيد. بعد از آن جلسه، روحيه خوبي گرفتيم. آقاي هاشمي فردی شجاع و انقلابي بود. انقلابيون شجاعت دارند و آيت‌ا... هاشمي در ۸۲ سالگي هم شجاع بود. يكي از شجاعت‌هاي او چنين بود كه در اين سن و سال بر روي ترازوي راي مردم مي‌رفت كه موضوع خيلي مهمي است و تا آخر هم با اينكه تجربه مجلس ششم را داشت، باز هم خود را در معرض راي مردم قرار مي‌داد. اينكه يك روحاني با عقايد خودش آماده مي‌شود كه درمعرض راي مردم قرار بگيرد، بنيادگرايي را بر باد مي‌دهد. ايشان يك روحاني مبارز و يار نزديك امام (ره) بود كه اين ويژگي‌ها را كسي نمي‌توانست از او بگيرد؛ چنين فردي خود را در معرض راي مردم قرار مي‌داد. آقاي هاشمي عملگرا و طرفدار توسعه اقتصادي بود. تمام اين ويژگي‌ها از آقاي هاشمي انساني ساخته بود كه درگذشت او هم تاثيرگذار است. آقاي هاشمي شباهت‌هایی هم با مرحوم منتظري داشت يعني آقاي منتظري را ۱۵ سال قبل از درگذشت تخريب مي‌كردند ولي همگان شاهد بودند مراسم تشييع او باچه شكوهي برگزارشد. ميزان حضورجامعه به حدي بود كه همه راه‌ها به قم را بسته بودند و مراسم تشيیع پيكر آقاي هاشمي هم‌ چنين شد. چند سال عليه ايشان هر چه خواستند گفتند، امادرنهايت در اعلام خبر درگذشت ايشان مشكل داشتند كه چطور اعلام كنند.

جنبش اصلاحات در ايران پس از درگذشت آيت‌ا... هاشمي‌رفسنجاني چگونه از حضور معنوي و نام ايشان مي‌تواند در جريان خود بهره‌مند شود؟

نام آيت‌ا... هاشمي از چند جهت در جنبش اصلاحات ايران باقي مي‌ماند. در درجه اول اينكه در ابتداي انقلاب جمهوري اسلامي و اينكه حكومت اسلامي نشد، مرهون حضور هاشمي بود. علاوه بر اين تلاش‌ها و كمكي كه به كشور براي پايان جنك ۸ ساله با عراق انجام داد بسيار مهم بود. هاشمي‌رفسنجاني به گونه‌اي با امام صحبت كرد كه امام خميني (ره) محكم از قطعنامه دفاع كرد. در شرايط آن روزها اگر جنگ يك سال ديگر ادامه پيدا مي‌كرد مشخص نبود چه بلايي بر سر ۵ استان كشور مي‌آمد. قطعنامه را بدون شرمندگي به سرانجام رساند. موجب آغاز بازسازي ايران و تقويت قدرت كشور شد. توسعه اقتصادي محور سوم اقدامات هاشمي بود. زماني بعد از جنگ مردم از استاندار حواله دريافت مي‌كردند تا بتوانند يخچال خريد كنند اما در فاصله ۸ سال رياست‌جمهوري آيت‌ا... هاشمي وضعيت كوپن و فقر تغيير كرد. علاوه بر اين انصار حزب ا... درست مي‌گفتند كه جبش دوم خرداد به خاطر پارك‌هايي كه هاشمي ساخت و جوانان دور هم گرد آمدند و ۲ خرداد را آفريدند، به وجود آمد و آن‌چنان انتخاباتي برگزار شد. از طرف ديگر به مردم قول داد اجازه تقلب در انتخابات ۷۶ را نمي‌دهد كه آن نتيحه قاطع را داشت. بعد از ۷۶ هم از اصلاحات جدا نشد. اما شاهكار آيت‌ا... هاشمي در سال۸۸ بود و آن كاري كه تندروها كردند كه خطاي بزرگي بود. اقدام مهم ديگر ايشان در ۹۲ بود، زماني كه لحظه آخر ثبت نام كرد و گفت احساس تكليف كردم. ثبت نامي كه موجب يك موج بزرگ به راه انداخت. درحالي كه بخشي ازاصلاح‌طلبان مي‌گفتند مردم نمي‌آيند وقتي هاشمي رد شد جنبش انتخاباتي به راه افتاد. در سال ۹۴ هم كاردرخشان ايشان اين بود كه با دست خالي در تركيب خبرگان اثر گذاشت و بيشترين راي را هاشمي و روحاني به دست آوردند و علاوه بر اين توانست ۲۰ نفر را وارد كند و آخرين خدمت آيت‌ا... هاشمي نوع درگذشت او بود كه به ملت كمك مي‌كند.

جريان اصلاحات و اعتدال با رحلت آقاي هاشمي يكي از پشتوانه‌هاي بزرگ خويش را از دست داد و با توجه به اينكه برخي بزرگان این جريان با محدوديت‌هايي روبه‌رو هستند، نبود آيت‌ا... هاشمي چه تاثير منفي‌ای بر اين روند مي‌گذارد؟

نبايد بدبين بود و بايد نگاه تاريخي و اجتماعي داشت. جوامع خود را بازسازي مي‌كنند و در يك مسير رو به جلو حركت مي‌كنند. آيت‌ا... هاشمي ۸۲ سال داشت و چقدر و تا چه زماني مي‌توانست موضع بگيرد. البته درباره ايشان نكته‌اي كه حائز اهميت بود اینكه شنوايي و هوش خوبي داشتند و تا آخر همين اين‌چنين بود اما مرگ حق است و من درباره اين رخداد بدبيني ندارم. نيروهاي ديگري بالا مي‌­آيند. افرادي چون روحاني، موسوي و ناطق و ديگران مي‌آيند بالا و روند روبه پيشرفت متوقف نمي‌شود. حتي به نظر مي‌رسد برخي در تشييع پيكرها فكر مي‌كنند و در تصميمات خود تجديد نظر مي‌كنند. ساير روحانيون مشاهده مي‌كنند آيت‌ا... هاشمي طرف مردم را گرفت و عاقبت به‌خير شد و اين نكته اثر مي‌گذارد در تصميمات آينده. بنابراين تندروها با درگذشت هاشمي هم ضربه خوردند.

نبود شخصيت‌هايي چون آيت‌ا... هاشمي در بدنه نظام كه نشان از انديشه عقلانيت در نظام بودند، چه تاثيري داشت و آيا واكنش تندروها در همين ساعات اوليه نشان‌دهنده شادي پنهان آنها نيست؟

 شادي پنهان نيست. پيام رهبري در اين برهه مهم بود. ويژگي‌هايي كه ايشان براي هاشمي به‌كار برد اجازه خوشحالي يا به قول معروف پشتك و معلق زدن را به تندروها نمي‌دهد و در اين شرايط اگر خوشحال باشند نشان از سطح فهمشان است وگرنه براي آنها جاي خوشحالي ندارد و رحلت آیت‌ا... هاشمي با عزت فردي و جمعي همراه بود؛ به‌گونه‌ای که ایشان ۶۰سال مبارزه سياسي مي‌كند و رحلت او به اين راحتي اتفاق می‌افتد، بدون اينكه مريض و ضعيف شود وتصاوير مريضي منتشر شود و در جامعه رسانه‌­اي امروز ضعيف تلقي شود. همه در جمع‌هاي فاميلي و آشنايان در اين باره صحبت مي‌كنند و به نظر مي‌رسد اين موضوع تا چهلم هم موضوع روز باشد و به نظر نمي‌رسد روند عقلانيت در كشور ضربه بخورد. شخصيت‌هاي ميانه رو و طرفدار عقلانيت جايگزين مي‌شوند و با توجه به حمايت‌هايي كه از اين افراد مي‌شود افرادي كه در بالا قرار دارند مي‌فهمند نبايد خود را از اين حمايت‌هاي مردمي دور كنند

نيروهاي تحول­خواه در ماه‌هاي آينده بايد چه رويكردي را در پيش بگيرند و نبود آيت‌ا... هاشمي در ساختار سياسي آينده كشور چه تاثيراتي خواهد گذاشت؟

بايد روي مورادي بحث شود كه عملي باشد. موضوعي كه براي نيروهاي اصلا­ج‌و عقل­گرا و ميانه‌­رو بايد مورد توجه قرار گيرد اين است كه در انتخابات آينده روحاني بتواند راي بيشتري نسبت به ۹۲ به دست آورد كه يك اتفاق بزرگ است. كساني كه نگران آينده عقلاتيت و عدم پيشروي تندروها هستندمخالفان به دنبال نيامدن روحاني بودند كه خبر مي‌دهم روحاني جدي است كه بيايد. همچنين اين افراد به دنبال اين هستند كه روحاني رد صلاحيت شود. با توجه به حمايتي كه از آيت‌ا... هاشمي در تشييع پيكر او شد اين موج حمايتي در واقع به روحاني منتقل مي‌شود و همين پشتيباني‌ها رد صلاحيت روحاني را مشكل مي‌كند. يكي ديگر از سناريوها اين است كه تندروها دوست دارند با راي مردم شكست بخورد و مي‌خواهند با يك راي كم پيروز شود ومانند يك گنجشك خيس ۴ سال بماند و برود، چنين سناريويي هم با توجه به حمايت‌هاي مردمي از روحاني و دولت بعيد است رخ دهد. با اين حال بايد تلاش كنيم روحاني سرافراز شود و بتواند راي بالايي بياورد و اين راي باعث مي‌شود در خانه سياست ايران در آينده بتواند تاثيرگذار باشد. در يك جمع­بندي درباره درگذشت آيت‌ا... هاشمي مي‌توان گفت اين اتفاق موجب تقويت جريان­‌ ميانه رو شد و بايد اين روند تقويتي در سال ۹۶ با راي بالا به روحاني افزايش يابد. بعد مي‌توان درباره خدماتي وكارهاي ديكري كه مي‌شود انجام داد بحث كرد. اصلاحات جامعه محور دولت محور، فعاليت‌هايي كه عقب­‌مانده‌اند و... . بايد توجه كرد از سال ۹۲ كه روحاني به رياست‌جمهوري رسيد وضعيت متحول شد. شكي نيست اگر روحاني رئيس‌جمهور نبود بسياري فعاليت‌ها انجام نمي‌شد، از همين اينترنت و خدمات مخابراتي چون شبكه تلگرام گرفته تا مهم‌ترين تاثيرات چون برداشته شدن سايه ناامني و توقف تحريم‌هاي اقتصادي از سر كشور. بنابراين بايد اميدوار باشيم با راي بالا از روحاني، از اين پيچ‌هاي تاريخي و سخت گذر كنيم.

ارسال دیدگاه شما

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیر سیستم منتشر خواهند شد
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهند شد
  • پیام هایی که به غیر از زبان پارسی باشد منتشر نخواهند شد
۱۳۹۵ چهارشنبه ۲۲ دي
شماره 3229
عنوان صفحه‌ها
شماره‌های پیشین
تبلیغات
PAKLAND.IR
پیشخوان آرمان ویژه ایرانسلی‌ها